15.7 C
Aghjabadi

Klassik yazarları niyə oxumalıyıq? – Orxan Kərimov yazır..

Kitab oxumaq bəzilərimiz üçün böyük bağlılıq, vərdiş, hətta zehni və mənəvi
yaralarımıza ”məlhəm” olduğu halda, bəzilərimiz üçün hələ də əlçatmaz bir xəyaldır.
Bəzilərimiz də hər nə qədər kitab oxumaq istəsək də, o ucsuz-bucaqsız dənizdə
üzməyə hələ hazır olmadığımızı düşünürük.
Biz çox vaxt belə deyirik,
“Qəşəng, maraqlı, sıxıcı olmayan kitab olsaydı oxuyardım.” Bəs hamımızın
axtardığı bu qəşəng, maraqlı kitablar hansılardır?
Əlbəttə, buna qərar vermək, bu kitab yaxşıdır, o kitab pisdir, ya da o kitab
maraqsızdır, bu kitab maraqlıdır demək mümkün deyil. Ancaq bu yazıda sizin üçün
klassik kitabların yazarlarını, onların metod və üslublarını, dahi şəxsiyyətlərin klassik
yazarlar haqqında nələr dediklərini və başlıqdakı sualın cavabını öz üslubumca izah
etməyə çalışacağam.


Düşünürəm kitab kimi geniş nəsnədənsə, kitabların yazarlarını, yazarlarının da
üslublarını ələ alıb sizə elə bir xəritə vermək daha faydalı olar.
(Bu məqaləmdə böyük italyan yazıçısısı İtalo Kalvinonun yeni oxuyub bitirdiyim
“Klassikləri niyə oxumalıyıq” adlı əsərindən təsirlənmişəm)
Kalvinoya görə klassik yazarlar yazdıqları əsərlərdə toxunduqları mövzularda
əsas məsələləri bütünlüklə ələ alan, axtarılan sualların cavabını tapıb bizə verən, o
dövrün standartlarını bu gün bizə tanıtdıra bilən və ən vacibi bizi düşündürə bilən
yazarlardır.

  • Höte isə deyir ki, “Üç xarakterdə oxucu var: Birincilər ittiham etmədən
    oxuyanlar. Üçüncülər əsərin mahiyyətini anlamadan ittiham edənlər. İkincilər isə, əsərin
    mahiyyətini anlayaraq ittiham edən və ittiham etdikcə həzz alanlardır. Bunlar həm də
    digər ikisinin arasında qalanlardır.”
    Mənim kimləri oxuduğuma gəldikdə, məsələn, Puşkini çox oxuyuram, çünki
    ironiya və ciddiyyəti bütünləşdirə bilir. Hemingueyi oxuyuram, çünki çılpaqlıq və
    müəmmanı, kədər və xoşbəxtliyi qarışdıra bilir. Çexovu oxuyanda anlayıram ki, yazıda
    həddini bilir. Tolstoyu isə ona görə oxuyuram ki, “Aha, başa düşdüm, bunu demək
    istəyib”, dediyim anda bir də baxıram ki, sən demə heç nə anlamamışam.
    Dostoyevskini həm oxuyur həm də ciddi cəhdlə anlamağa, analiz etməyə
    çalışıram. Həyatın sərhədsizliyini, vulqarlığını insanın içindəki aclığı və nifrəti üzə
    çıxartmağı bacardığı üçün… Ceyn Ostini isə oxumuram, amma nə vaxtsa var olması
    məni “narahat” etmir. Mənə görə o dönəmin Ostini bu günün Elif Şəfəqidir.
    Sadaladığım bu hissləri və hissizlikləri yalnız klassiklərin öyrədə biləcəyinə
    inananlardanam.
    Yuxarıda qeyd etdiklərimi və əlbəttə daha çoxunu öyrənə bilmək , hətta öyrənə
    bilməsək də, öyrədənlərin yəni klassik yazarların keçmiş əsrlərdən bizə boylanıb,
    bizimlə “söhbət etməsi” üçün onlara vaxt ayırmağa, onların dərin dənizlərində üzməyə,
    lap yeri gəlsə boğulmağa da dəyər.

Axı, üzməyi öyrənməyin tək yolu üzməkdir.
Sonda isə yazımı müəllifini unutduğum, ancaq çox sevdiyim bir fikirlə bitirmək
istəyirəm: “Rusiyada üç inqilab oldu, amma Raskolnikovu unutdura bilmədi”. Bu cümlə
bizə dərin klassiklərdən olan Dostoyevskinin “Cinayət və Cəza” əsərindəki əsas obrazın
zamanın süzgəcindən necə keçməsini demək istəyir.
Mən də zamanın süzgəcindən keçməyən heç bir məfhuma vaxt ayırmamağınızı
tövsiyə edirəm. Əks halda zamanınızın itməsindən başqa heç nə qazanmayacaqsınız.
Xoş mütaliələr!

Orxan KƏRİMOV

Xəbər lenti

Gənc fermerlərlə görüş keçirilib

Azərbaycan Respublikası regionlarının 2019–2023-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramının icrası ilə əlaqədar bölgələrdə məqsədyönlü tədbirlər, görüşlər keçirilir. Noyabrın 25-də gənc sahibkarların...

Ermənistanın cinayətləri beynəlxalq hüquq normalarının Pozulmasıdır

    Ermənistanın insanlığa qarşı cinayətlərinin beynəlxalq aləmdə ifşa olunması vacib amildir. Bu cinayətlər barədə Prezident ilham Əliyev 15 noyabrda Albaniyada rəsmi səfər zamanı mətbuata verdiyi...

Laçın aeroportunun inşası bölgənin beynəlxalq statusunu artıracaq

Laçın qədim tarixə və zəngin təbii ehtiyatlara malikolan ərazilərimizdəndir. Rayon 1930-cu ildə inzibati ərazi vahidi statusu alıb. Ərazisi şimaldan Kəlbəcər, cənubdan Qubadlı, şərqdən Xocalı, Şuşa və Xocavənd rayonları, qərbdən...

Narkomaniya ilə mübarizə məqsədilə Ağcabədi rayonunda təlim təşkil olunub

Narkomanlığa və Narkotik Vasitələrin Qanunsuz Dövriyyəsinə Qarşı Mübarizə üzrə Dövlət Komissiyasının daimi fəaliyyət göstərən işçi qrupu ilə Gənclər Fondu arasında imzalanmış tədbirlər...

Tədarük məntəqələrinə 285 min tondan çox pambıq təhvil verilib

Respublikada pambıq yığımı davam edir. Bugünədək fermerlər tərəfindən kondisiya çəkidə 285743 ton pambıq yığılaraq tədarük məntəqələrinə təhvil verilib. Hazırda...

Pielonefrit xəstəliyi haqqında bilmədikləriniz – HƏKİM DANIŞIR

Pielonefrit xəstəliyi sidik kisəsində infeksiya yayılmasından yaranır. İltihabi prosesin artması daxili kəskin inkişaf ilə bağlıdır. Xəstəlik tam müalicə olmadıqda, xroniki formaya keçir.

“Vətənin müdafiəsinə hazıram” Poliatlon çoxnövçülüyü üzrə rayon turniri keçirilmişdir

   24 noyabr 2022-ci il tarixdə Ağcabədi Rayon Gənclər və İdman İdarəsinin və Olimpiya İdman Kompleksinin birgə təşkilatçılığı ilə “Vətənin müdafiəsinə hazıram”...

Anti-Azərbaycan təbliğatı İranın dəyişməz siyasətidir

  Azərbaycan bütün ölkələrlə o, cümlədən qonşuları ilə problemsiz münasibətlərin formalaşmasında maraqlıdır. Təəssüf ki, Azərbaycanın yerləşdiyi bölgədə qonşu olduğu dövlətlər bizim ortaya qoyduğumuz münasibətlərə...

RİH yanında İctimai Şura və “Aran” qəzetinin rəhbərləri tələbələrlə görüşüb

         Ağcabədi rayon İcra Hakimiyyəti yanında İctimai Şura və  “Aran” qəzetinin birgə təşkilatçılığı ilə Ağcabədi Pedaqoji Kollecinin tələbələri...

Ağcabədi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı şəhid anasının dəvəti ilə onu evində ziyarət etdi

Ağcabədi Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən istər I-ci Qarabağ müharibəsi , istərsə də vətən müharibəsi şəhidləri daim diqqət mərkəzində saxlanılır . Bu ailələr...

Şərhlər