5.4 C
Aghjabadi
Bazar ertəsi, Dekabr 6, 2021

“8 rayon, 495 fermer, 649 hektar sahə”

Məlum olduğu kimi, ötən əsrin 90-cı illərində Azərbaycanda aparılan aqrar islahatlar nəticəsində torpaqlar fərdi mülkiyyətə verilib. Pay torpaqları əsasında ailə-kəndli təsərrüfatları formalaşıb və bu gün ölkədə kənd təsərrüfatının inkişafında bu təsərrüfatların üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Lakin hazırki dövrdə fermerlərin əməkdaşlığı vacib məqamlardan biri kimi ön plana çıxır. Bu əməkdaşlıq bir çox problemlərin həllində mühüm rol oynaya bilər. “Vahid sahədə vahid əkin” konsepsiyası məhz bu əməkdaşlığı nəzərdə tutur.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin şöbə müdiri Vüqar Hüseynov AZƏRTAC-a açıqlamasında “Vahid sahədə vahid əkin” layihəsinin üstünlüklərindən danışaraq bildirib ki, hazırda Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemində (EKTİS) 600 mindən artıq fermer qeydiyyatdan keçib. EKTİS-dəki torpaq məlumatlarının təhlili göstərir ki, ailə-kəndli təsərrüfatlarının böyük əksəriyyətinin sərəncamında olan pay torpaqlarının sahəsi 3-5 hektardan artıq deyil. Bu səbəbdən ölkədə xırda fermer təsərrüfatları üstünlük təşkil edir. Lakin kiçik fermer təsərrüfatlarının sərəncamında olan torpaq sahələrinin ölçüləri bu sahələrdə nəinki intensiv istehsalın təşkilini, suvarma işlərinin aparılmasını da çətinləşir. Eyni zamanda, kiçik pay torpaqlarında növbəli əkin sisteminin tətbiqi mümkün olmur və nəticədə istehsalın rentabellik səviyyəsi aşağı düşür.

Aparılan təhlillər bir məqamı da üzə çıxarıb – kiçik pay torpaqlarının xeyli hissəsi vahid ərazilərdə yerləşir. Bu massivlərdə fermerlər fərqli bitkilər becərirlər. Bu isə fermerlərin aqrar fəaliyyətdən maksimum səmərə götürməsində çoxlu çətinliklər yaradır.

Onun sözlərinə görə, geniş ərazilərdə kiçik torpaq sahəsi olan fermerlərin üzləşdikləri çətinliklər Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən ciddi təhlil edilib və “Vahid sahədə vahid əkin” layihəsi həyata keçirilməyə başlayıb. Bu layihə vahid sahələrdə kiçik həcmdə pay torpaqları olan fermerlərin üzləşdikləri problemləri köklü şəkildə aradan qaldıracaq.

Yeni əməkdaşlıq modeli fermerə daha çox qazandıracaq

Vahid sahədə vahid əkin kiçik torpaq mülkiyyətçilərinə nə verir? Bu barədə danışan nazirlik rəsmisi qeyd edib ki, eyni massivdə torpaq payı olan hər fermer kanaldan öz sahəsinə arx çəkir. Nəticədə torpaqların bir hissəsi məcburən arx altına düşür və çoxlu sayda arxın çəkilməsi torpaq itkisinə gətirib çıxarır. Hesablamalara görə, kiçik torpaq sahələrinə arxların çəkilməsi təxminən 10 faiz torpaq itkisi deməkdir. Lakin fermerlər vahid massivdə yerləşən torpaqlarda eyni bitkini əkməyə üstünlük versələr, həmin torpaqlara vahid arx çəkilmiş olacaq. Bu, artıq əvvəllər çoxlu arx çəkilişinə görə itkiyə gedən torpaqların yenidən əkin dövriyyəsinə qayıtması, fermerlərin 10 faiz artıq torpaq qazanması deməkdir.

Yanaşı torpaq sahələrində fərqli bitkilərin becərilməsi istənilən halda məhsuldarlığı risk altına salır. Vegetasiya dövründə zərərvericilərlə mübarizədə pambıq sahənin dərmanlanması yanaşı sahədə yerləşən günəbaxan sahəsinə zərər verir, yaxud taxıl sahəsində alaq otlarına qarşı aparılan kimyəvi mübarizə qonşu sahədəki bostan bitkilərinə mənfi təsir göstərir. Fermerlər vahid əkin barədə razılıq əldə etdikdə isə bu problem aradan qalxacaq. Hamı eyni bitkini əkdiyinə görə eyni aqrotexniki qulluq aparılacaq, zərərvericilərə qarşı mübarizə hansısa fermerə ziyan vurmayacaq.

Vüqar Hüseynov deyib ki, “Vahid sahədə vahid əkin” konsepsiyası fermerlərin texnikaya tələbatla bağlı çətinliklərini də aradan qaldırmış olur. Əgər 20 hektarlıq sahədə 5 fərqli bitki əkilibsə, bu, şum, səpin, məhsul yığımı dövründə ən azı 5 növ fərqli texnikaya tələbatın yaranması deməkdir. Eyni sahədə bir fermerə pambıqyığan, digərinə otçalan, üçüncüsünə qarğıdalıyığan kombayn tələb olunur. Vahid massivlərdə fermerlər eyni bitkini əkdikdə texnika məsələsi aradan qalxır, şum, səpin, məhsul yığımı vaxtında həyata keçirilir və yenə də fermer qazanır.

Yeni layihənin üstünlükləri təkcə bundan ibarət deyil. Bu, ölkənin torpaq və su ehtiyatlarından səmərəli istifadəyə imkan verən, növbəli əkinin həyata keçirilməsini asanlaşdıran, ən əsası fermerin gəlirlərini artıran bir modeldir.

8 rayon, 495 fermer, 649 hektar sahə

Şöbə müdiri əlavə edib ki, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin “Vahid sahədə vahid əkin” layihəsi çərçivəsində bir ay ərzində Azərbaycanın 8 rayonunda vahid massivlərdə eyni bitkinin becərilməsinə dair fermer əməkdaşlığı təşkil olunub. Bu günədək Ağcabədi, Bərdə, Biləsuvar, Cəlilabad, Saatlı, Sabirabad, Şəmkir rayonlarında 495 fermer yanaşı torpaq sahələrində eyni bitki becərilməsi barədə razılığa gəliblər. “Vahid sahədə vahid əkin” prinsipi ilə əkin aparılacaq torpaqların sahəsi hazırda 649 hektar təşkil edir. “Vahid sahədə vahid əkin” prinsipi üzrə əkinə cəlb olunan torpaqlarda pambıq, taxıl, yonca, günəbaxan və kartof becərilməsi nəzərdə tutulur. Yazlıq əkinlər dövründə vahid əkin sahələrinin və əkinə cəlb olunacaq bitkilərin sayının artacağı gözlənilir. Nazirlik fermerlərə seçim zamanı rayonun hansı kənd təsərrüfatı məhsulu üzrə ixtisaslaşmasını nəzərə almağı tövsiyə edir. Bu tövsiyələrə uyğun olaraq Ağcabədi rayonunun Hüsülü, Qaradolaq, Mehrablı və Şənlik kəndlərinin fermerləri vahid massivlərdə məhz pambıq əkməyə qərar veriblər. Şəmkirin iki kəndində vahid massivdə günəbaxan, Cəlilabad və Tovuzda isə kartof becərilməsi barədə fermerlər arasında razılıq əldə olunub.

Kooperativlərə alternativ Azərbaycan modeli

“Vahid sahədə vahid əkin” yanaşması kooperativləşmə deyil, kənd təsərrüfatı kooperasiyalarının yaradılması istiqamətində bir mərhələdir. “Vahid massivlərdə eyni bitkini becərmək də, kooperativ yaratmaq da könüllülük işidir, hazırki layihəyə qoşulan fermerlər gələcəkdə kooperativ yaradıb-yaratmamağa özləri qərar verəcəklər. Bu səbəbdən “Vahid sahədə vahid əkin” yanaşması indiki mərhələdə kooperativlərə alternativ Azərbaycan modeli sayıla bilər. Bu istiqamətdə fermerlərdən gələn təşəbbüslərin artması göstərir ki, model düzgün seçilib və bu layihənin tətbiqindən istər fermerlər, istərsə də dövlət qazanclı çıxacaq”, – deyə o qeyd edib.

Mənbə: azertag.az

Xəbər lenti

BƏNÖVŞƏYİ EŞQİM (İkinci hissə)

Artıq digər saytlarda da şeirlərim oxuculara təqdim olunurdu.Hər dəfə çəkinə-çəkinə göndərdiyim şeirlər işıq üzü  gördükcə bir az ürəklənirdim. Çünki,oxucuların fikirləri də əvvəlkilərdən fərqlənirdi....

“Əbədiyaşar” adlı müsabiqə

Ağcabədi rayon Heydər Əliyev Mərkəzində 12 Dekabr – ulu öndər Heydər Əliyevin Anım günü ilə əlaqədar ümumtəhsil məktəblərdə fəaliyyət göstərən “Gənc Heydərçilər”...

Atletika üzrə rayon turniri keçirilib

Ağcabədi Rayon Gənclər və İdman İdarəsinin və Təhsil şöbəsinin birgə təşkilatçılığı ilə Ağcabədi Olimpiya İdman Kompleksində “1 Dekabr–QİÇS-ə qarşı Beynəlxalq Mübarizə Günü”nə...

Müasir Azərbaycanın memarı və qurucusu

Dekabrın 3-də Ağcabədi Regional Mədəniyyət İdarəsi Ağcabədi Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Ağdam Rayon Heydər Əliyev Mərkəzi və Ağdam rayon Mədəniyyət Mərkəzinin birgə təşkilatçılığı ilə,...

Vaksinasiya tədbirləri

Rayonumuzda koronavirusa qarşı mübarizə vasitəsi olan vaksinasiya kompaniyası müntəzəm olaraq davam etdirilir. Pandemiya əleyhinə görülmüş tədbirlər nəticəsində rayon sakinlərinin böyük əksəriyyəti peyvənd...

Rayonda pambıq yığımı davam edir

            Qəzetimizin əvvəlki saylarında da məlumat verdiyimiz kimi Ağcabədidə cari ildə yüksək məhsul əldə etmək üçün əkin sahələrində aqrotexniki  qaydalara ardıcıl...

Ağcabədi və ətraf rayonlarda aqrar sahədə məlumatlandırma sessiyaları keçirilib

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycanda payızlıq əkinlərin Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemində (EKTİS) bəyan edilməsi və əkin subsidiyaların alınması üçün müraciətlərin formalaşdırılması məqsədi...

Təlim kursu keçirilib

Qarabağ gənclərinin karyera və məşğulluğu üzrə növbəti təlim kursu Ağcabədidə keçirildi. “Аzərbaycan Demokratik Tələbə Gənclər Təşkilatı” İctimai Birliyi (ADTGT)...

Ağcabədidə sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün əyləncəli tədbir təşkil olunub

3 Dekabr – Beynəlxalq Əlillər Günü ilə əlaqədar Ağcabədi rayonunda sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün musiqili-əyləncəli tədbir keçirilib.“Gələcəyə Qayğı” Regionların sosial-iqtisadi inkişafına...

“Əlilliyi olan şəxslərə qayğı və imkanların genişləndirilməsi” Forumu uğurla yekunlaşıb.

   BMT Baş Məclisi tərəfindən qəbul edilən 3 dekabr"Əlilliyi olan insanların Beynəlxalq günü"nün məqsədi əlilliyi olan bütün insanların hüquqlarını qorumaq,cəmiyyəti onların problemlərinin həllinə cəlb etməkdir.

Şərhlər