0.4 C
Aghjabadi
Cümə axşamı, Yanvar 20, 2022

Bu gün İsi Məlikzadənin doğum günüdür


Məlikzadə İsi Abbas oğlu 1934-cü ildə mayın 1-də Ağcabədi rayonunda anadan muşdur. Buradakı Xəlfərərəddin orta məktəbini bitirdikdən sonra 1952-ci ildə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Sənaye İnstitutunun neft-kimya fakültəsinə qəbul olunmuş və 1957-ci ildə oranı bitirmişdir. 1957-ci ildən 1961-ci ilədək “Əzizbəyovneft” mədənlər idarəsində operator, yerüstü avadanlıq ustası, 1961-1966-cı illərdə Azərbaycan SSR Kommunal Təsərrüfat Nazirliyi Başqaz idarəsində böyük mühəndis, şöbə rəisinin müavini, 1966-1973-cü illərdə “Ulduz” jurnalı redaksiyasında publisistika şöbəsinin müdiri, məsul katib, 1974-1976-cı illər ərzində Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında redaktor, C.Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında redaksiya heyətinin üzvü, 1976-1980-ci illərdə “Azərbaycan” jurnalı redaksiyasında nəşr şöbəsinin müdiri, 1980-1981-ci illərdə “Ulduz” jurnalı redaksiyasında nəsr şöbəsinin müdiri, 1981-1983-cü illərdə isə “Mozalan” satirik kinojurnal studiyasında böyük redaktor olmuşdur. Bundan sonra C.Cabbar adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında baş redaktor vəzifəsində çalışmışdır.
Onun “Güllələnmə təxirə saılınır”, “Gümüş göl əfsanəsi”, “Küçələrə su səpmişəm”, “Kişi sözü” ,“Cehiz güzgüsü” və s. əsərlərinə eyni adlı film və tamaşalar çəkilmişdir. “Dolaşanların Novruz bayramı”, “Qafqazda”, “Gəl qohum olaq” adlı əsəri əsasında isə “Pəncərə” adlı film çəkilmişdir. Bundan əlavə bir sıra filmlərin ssenari müəllifi idi. 1968-ci ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü olan İsi Abbas oğlu Məlikzadə 5 dekabr 1995-ci ildə vəfat etmişdir.

Əsərləri:

  1. “Həsrətin sonu”. B, “Azərnəşr”, 1964, 142 s, 5000 nüs.
  2. “Özgə anası”. B, “Gənclik”, 1969, 114 s, 2000 nüs.
  3. “Kövrək qanadlar”. B, “Gənclik”, 1973, 202 s, 5000 nüs.
  4. “Yaşıl gecə”. B, “Yazıçı”, 1979, 94 s, 10 000 nüs.
  5. “Günəşli payız”. B, “Yazıçı”, 1982, 168 s, 5000 nüs.
  6. “Dədə palıd”. B, “Yazıçı”, 1984, 196 s, 5000 nüs.
  7. Dolaşaların Novruz bayramı”. B,?”Gənclik, 1992, 214 s, 10 000
  8. “Şehli çəmənlərin işığı”. B., “Bakı”, 1993, 200 s, 5000 nüs. Aranqazeti.az müəllifin bir hekayəsini sizlərə təqdim edir.

DUZ

Seymur paltosunu geyinib qapının ağzında dayandı. Anası balaca qara çamadanı və içi dolu həsir zənbili gətirib gətirib onun qarşısına qoydu. Oğlan şeylərə tərəf baxmadı, Gözlərini anasının yanına sallanmış damarlı, quru əllərinə zillədi. Sonra onu umacaqlı baxışla süzdü. Firuzə oğlunun fikrini anlayıb gülümsədi. Əlini dirsəkdən ilməsi qaçmış sarımtıl, nimdaş jaketinin cibinə saldı. 
- Al, hələlik bunu xərclə…
Seymur səliqə ilə bükülmüş pulun arasını açdı. Üç dənə qırmızı onluğu görüb qaşqabağını tökdü. Gah ovcundakı pula, gah anasına baxdı. Ayrılıq dəqiqələrində ürəyini sarmış kövrəklik əriyib getdi. Deyəcəyi vida sözləri qırılmış zəncir halqaları kimi beynində dağıldı, pərən-pərən düşdü. Gözucu anasının ciblərinə baxdı. "Bəlkə yenə verdi?... Bəlkə..." 
Firuzə sanki oğlunun titrəyən barmaqlarını görməmək,üçün üzünü döndərdi. Baxışları həsir zənbilin üstündə dolanıdı.
- Maşın küçədə səni gözləyir. 
Seymur qırmızı onluqları ovcunda sıxıb yumurladı:
- Otuz manatla hara gedim? 
Firuzə istədi oğlunun hirsini dağıtsın, könlünü alsın. Gülümsədi. Və tez də peşman oldu, anladı ki, bu təbəssüm Seymurun olan - qalan səbrini çalxaladı, daşdırdı.
Oğlan pulu stolun üstünə atdı:
- Bilsəydim belə olacaq, heç qış tətilinə gəlməzdim.
Başqaları öz uşaqlarını ağıllı-başlı yola salırlar.
Ana köks ötürdü. 
- Bizim də gücümüz buna çatır.
- Elə bilirsiniz tələbə olmaq asandır? Şəhərdə dolanmaq asandır?
Seymurun səsi də titrədi, dodaqları da. Atası ilk dəfə onun nəzərlərində adiləşdi, balacalaşdı. “O da gedib özünə sənət tapıb. Poçtalyonluqdan nə çıxar? Otuz ildir onun-bunun qapısına məktub daşıyır. Ciblər də boş”.
Firuzə istəmirdi ki, Seymur evdən narazı getsin. İstəmirdi ki, bu vida dəqiqələri sonralar ağır daş olub ürəyindən asılsın. Ana oğlunu məhəbbətlə süzdü. “Arıqlayıb Seymur, rəngi də ağarıb. Ağız-burnu nazikləşib. Yəqin çətinlik çəkib, doyunca yemir. Neyləsin, yanında anası yox, bacısı yox”.
Ana ayrılığı, həsrətin dad-tamını bilirdi. Altı Aydan bəri gecəli-gündüzlü bütün fikri-zikri oğlunun yanında olmuşdu. Bircə qismət çörək yeyəndə, bircə içim su içəndə də Seymuru xatırlamışdı: “Görəydim günləri necə keçir balamın?”
Seymurun tətildə olduğu müddətdə ana onunla üz-üzə çox oturmuşdu. Firuzə bu ayrılıq anını qorxa-qorxa gözləyirdi. Özünə söz vermişdi ki, Seymur yola düşəndə ağlamasın. "Uşaq birdən könlü qırıq gedər”.
- Bacarmırsınız, oxutmayın, hələ birinci kursu qurtarmamışam, bəs beş il necə dolanacaqsınız?
Firuzə cavab verə bilmədi. Ürəyində ərinin qarasına deyindi: “Heç olmasa gəlib uşağı yola da salmadı. Bu yağışlı gündə çantasını çiyninə atıb getməsəydi dünya dağılmazdı ki!"
Küçədə maşın siqnal verdi, ana stolun üstündən əzik pulları götürüb Seymura uzatdı:
- İstəmirəml
- Axı təqaüd də alırsan.
- Ondan sizə nə?!
- Aldığım ayın başına çatmır. Ac qalanda kimin qapısına gedim?! Elə bilirsiniz yeməkdən savayı xərclərim yoxdu?
- Biz də atanın maaşı ilə dolanırıq, bala. Axı səndən başqa evdə iki bacın da var.
- Məni adam yerinə qoymursunuz. Şəhərdə batsam da vecinizə gəlməz.
Maşın uzun-uzadı siqnal verdi. Seymur şəhadət barmağını çiyini üstdən qapıya tuşladı:
- Uşaq oxudan elə olar. Oğlunu öz maşınında stansiyaya göndərir.  Mən də onun qoltuğuna qısınmışam. Mənim atam… Firuzənin ərinə yazığı gəldi. Cansız-cəsədsiz kişinin bu yağışlı, küləkli gündə palçığa batıb qalacağından qorxdu. Naxoşlayıb yatağa düşəcəyindən qorxdu, "Pay-piyada nə qədər? Ayaq döyməkdən bədbəxtin canının suyu da quruyub, Bir dəridir, bir sümük… Gör neçə ildir… Gör ha”. Yenə siqnal səsi eşidildi; dalbadal, əsəbi.Seymur çamadanın qulpundan yapışdı. Ana yalvardı:
- Ağrın mənə gəlsin, pulu al. Yenə tapıb göndərərik. Bir az.. qənaətlə xərclə, israfçılıq eləmə.
Yoxsa bu vaxta qədər gen-bol xərcləmişəm?! Bilirsən borc almaq nə deməkdir? Şəhərdə olmusan? Bir stəkan suyu da pulsuz vermirlər. 
- Al, bala. 
- İstəmirəm! - Oğlan zənbili də götürdü. 
Firuzə əzilib yumurlanmış pulu Seymurun paltosunun yan cibinə saldı.
- Dərdin mənə gəlsin.
Oğlan anasının ağarmış, xəstəhal çöhrəsinə baxdı. Titrəyən qansız qansız dodaqlarına baxdı. Onun gözlərindəki nəmi sezmədi. Ürəyinin ağrılı-acılı döyüntüsünü eşitmədi. Qapını itələyib çıxdı. Küləyin əydiyi çəpəki yağış ananın üzünə, sinəsinə nöqtə-nöqtə çırpıldı…
“QAZ-59” tərpəndi. Seymur yanındakı yoldaşının adda-budda suallarını cavabsız buraxdı. Gözlərini maşının aramla, xışıltı ilə şüşətəmizləyəninə dikib fikirləşdi: "Dedilər, orta məktəbi qurtaranda sənə bahalı kostyum alacağam. Əvəzində altmış manatlıq ucuz kostyum aldılar. Dedilər, instituta girsən sənə qızıl saat alacağıq. Almadılar. Saat üçün cəmi-cümlətanı iyirmi beş manat göndərdilər. İndi də… Pulları yoxdur, mənə nə? Hardan tapırlar tapsınlar. Nə vaxta qədər qorxa-qorxa, qənaətlə xərcləyəcəyəm?... Atam məni ötürməyə də gəlmədi… Verdikləri otuz manatı Bakıya çatan kimi poçtla geri göndərəcəyəm.
Maşın dikə dırmaşan palçıqlı yolu güclə çıxdı. Üzbə üz gələn bir kişi, əl qaldırdı sonra dərənin dibini göstərib nəsə qışqırdı. Sürücü maşını saxladı. Qapını açıb aşağıya baxdı. 
- Seymur, deyəsən, anandır, dalımızca yüyürür.
“Görəsən nə olub? Məni neyləyirlər?” Seymur maşından düşdü. Təzə qəhvəyi tuflilərinin palçığa batacağından ehtiyat edib, təmiz yer seçə-seçə ayaqlarının ucunda təpənin üstünə gəldi. Qara şala bürünüb dikə dırmanan anasını gördü. Arvad kəsə yolla sürüşə-sürüşə qalxırdı. İki dəfə büdrəyib dizlərini yerə verdi. Sağ əlini tez-tez başının üstünə qaldırıb yelləyirdi.
Yağışın suyu oğlanın boynuna, bədəninə süzüldü. Əti çimçəşdi. Silkələnib geri döndü. Ayaqlarını ehmalca qoya-qoya özünü maşına saldı. "Pul gətirir, qoy gətirsin".
- Bəlkə qabağına gedək? - deyə yoldaşı soruşdu.
- Çatıb. Seymur üzünü, boynunu yaylıqla sildi, sarı tüklü papağını çıxarıb çırpdı. Firuzə oğlu tərəfdəki açıq dal qapıya özünü güclə yetirdi. Bənizi ağappaq idi. Nəfəs aldıqca bütün bədəni uçunurdu. Qurumuş boğazını yaşlamaq üçün tez-tez udqunurdu. Seymur anasının hədəqədən çıxmış nursuz gözlərinə baxdı:
- Nə olub?
Arvad ovcunda tutduğu bükülü kağızı Seymura uzatdı.
Oğlan kağızı əlinə alıb barmaqları ilə yoxladı:
Firuzə sanki son nəfəsini topladı:
- Sənə zənbildə ... soyutma toyuq...yumurta... qoymuşam… Duz yadımdan çıxmışdı. Elə yerə qoy... islanmasın.
Seymur, ağzını geniş açıb ciyərdolusu hava udan anasının üşümüş nazik burnuna baxdı. Onun üzündəki ifadəni yağış tellərinin arxasından sanki daha aydın görmək üçün gözlərini qıydı. “Bunlar məni dolayıblar. Bunlar məni adam saymırlar".
Oğlan əlindəki kağız bükülüsünü yerə çırpıb, qapını zərblə çəkdi, Maşın tərpəndi. Təkərlərdən qopan horra palçıq yola səpilmiş narın ağ duzun üstünü tamam örtdü...

Xəbər lenti

Ağcabədi Pedaqoji Kollecində 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş tədbir keçirilib

20 Yanvar hadisəsi təkcə faciə deyil, eyni zamanda xalqımızın azadlıq istəyi,  öz müstəqilliyi uğrunda cəsarət nümayiş etdirdiyi şərəfli bir tarixdir.  Ağcabədi Pedaqoji Kollecində Qanlı Yanvar...

Eldəniz Qənbərov: “Gecə saat 12:00-dan başlayaraq şəhərə böyük texnika yeridildi. Göyün üzü işıq saçan güllələrlə dolu idi”

Xalqımızın qan yaddaşı olan 20 yanvar faciəsinin növbəti ildönümüdür. Əlbəttə, o dövrün hadisələri haqqında çox məlumatlar var, çox şahidlər danışıb. Amma hər...

Ağcabədidə 20 Yanvar faciəsi şəhidlərininxatirəsi anılıb

Respublikamızın bütün bölgələrində olduğu kimi Ağcabədidə də 20 Yanvar faciəsi şəhidlərinin anım günü qeyd olunub. Anım mərasimdə Ağcabədi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rafil Hüseynov,...

Kəmalə Əlizadə: “Gözlərini yummazdan əvvəl evin ünvanını deyib”

20 Yanvar faciəsinin qurbanlarından biri də Faiq Əbdülhüseyn oğlu Əlizadə idi. O, 10 yanvar 1953-cü  ildə Ağcabədidə anadan olub. Sonradan Bakı şəhərində yaşayan həmyerlimiz hadisə...

Cərimə olundular

Ağcabədi Rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində mövcud  karantin qaydalarını pozan şəxslər cərimələnib. Belə ki, yas...

İbiş bəy Mirzə Cəlili ölümdən necə xilasetdi?

Azərbaycanın ilk maarifçi qadınlarından, tanınmış ziyalı, ictimai xadim, xeyriyyəçi Həmidə xanım Cavanşir görkəmli yazıçı, dramaturq və publisist Cəlil Məmmədquluzadənin sədaqətli həyat yoldaşı...

Təcrübə üçün səfər et

Bu günlərdə Gənclərin İnkişaf və Karyera Mərkəzinin Ağcabədi nümayəndəliyinin əməkdaşları və könüllüləri “Aran” qəzeti redaksiyasının yaradıcı kollektivi ilə görüş keçiriblər.

Vaksinasiya tədbirləri davam edir

Rayonda koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar vaksinasiya tədbirləri davam edir. Rayon mərkəzi xəstəxanasında peyvənddən öncə, sakinlərin müayinədən keçirilməsi diqqət mərkəzində saxlanılır. İndiyədək bölgədə...

Ziyalının xatirəsi əbədiləşdirildi

Xeyirxah əməllər sahibi olan insanlar həyatda olmasalar belə, qəlblərdə iz qoyur, əbədi yaşayır. Ağcabədinin dəyərli ağsaqqallarından, ziyalılarından biri olan Xəlil Xəlilov da...

Qəhrəmanlıq salnaməsi

ADPU-nun Ağcabədi filialında  dəyirmi masa keçirilib Yanvarın 19-da Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti Ağcabədi filialında Qanlı Yanvar faciəsinin 32-ci il dönümü münasibətilə dəyirmi masa keçirilib. Tədbirdə ADPU-nun Ağcabədi filialının müəllim kollektivi və  tələbələr iştirak ediblər. 

Şərhlər