“İKİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİ” DAVAM EDİR

Məsələn, dünyada bəzi şeylər var ki, biz onların haqqında dəqiq məlumata sahib deyilik.

Misal üçün, götürək elə mənim adımı, çox adam elə bilir ki, “cahan” və “dar” sözünün birləşməsindən yaranıb, əslində, bunu doğru bilirlər, ancaq “dar” sözü dilimizdə anladığımız kiçik, balaca mənasında deyil axı… Bu, fars mənşəli sözdür, mənası “malik olmaq” deməkdir. “Cahandar” – yəni “dünyaya malik olan” mənasını verir…

Yəqin, “cahan” sözünün də “dünya” mənasını verdiyini özünüz bilirsiniz, açıqlamaq artıq olar… Dünya… Dünya…

Gör nə yadıma düşdü: İkinci dünya müharibəsinə. “Cahan müharibəsi” də deyirlər. Ona görə yadıma düşdü ki, biz onun da haqqında bəzi şeyləri dəqiq bilmirik. Tutaq ki, onun başlanma tarixi haqqında kimsə soruşanda, deyirik, 1941-ci il. Əslində isə, 1939-cu ildir. Olur dəə. Bir də görürsən, əmilər, dayılar “savadımızı”, necə həkim, müəllim olmağımızı yoxlamaq üçün bu tipli suallar verirlər:

– İkinci dünya müharibəsi neçənci ildə başa çatıb, ay müəllim, ay həkim ? – Bu sualı verəndə onların səsində istehza da hiss edirsən.

– 1945-ci ildə. – Deyə, cavab verirsən.

Həqiqətdə isə başa çatmayıb.

Aha, düz oxudunuz, ikinci dünya müharibəsi başa çatmayıb. And içirəm ki, mən dəli deyiləm və siz tam doğru oxudunuz, bəli, ikinci dünya müharibəsi hələ bitməyib.

Bahoo! A kişi, sizin kəndi, şəhəri deyə bilmərəm, amma bizim kənddə hal-hazırda da davam edir. Baxın, istəsəniz, mən bunu faktlarla sizə sübut edə bilərəm. Şəkillər də çəkmişəm, qoy onlar danışsın. Lap istəməsəniz də, sübut edəcəyəm.

Baxın bu şəkilə, bu, kəndimizin düz mərkəzində yerləşən, ikinci dünya müharibəsinə aid abidədir. Uşaq vaxtı elə bilirdim, bu abidə hərəkətsizdir, donmuş vəziyyətdədir, sadəcə, heykəldir, amma böyüdükcə onun dəyişdiyinin, hərəkətdə olduğunun, – “müharibənin” davam etdiyinin şahidi oldum. İndi gözlərinizi və fikrinizi çevirin şəklin, daha doğrusu, şəkildəki həmin səhnənin üzərinə; deməli, çiynində və əlində silah olan bir neçə əsgər… Doğrudur, istər-istəməz, qəfil qayıdacaqsınız ki, hanı onların silahları bəs ? Təmkinli olun, deyəcəm hamısını.

Düzünü axtarsanız, bir zaman, yəni mənim uşaqlıq illərimdə onların silahları çiyinlərində və əllərində idi… Deyəsən, əsas məsələ yadımdan çıxmaq üzrəydi ki, tez onu yaxaladım. Nədir o əsas məsələ ? Desəm, inanacaqsınız ? Onsuz da inanmasanız da deyəcəm: bu əsgərlərlə “müharibəni” artıq elə kəndimizin uşaqları, hətta bəzən gəncləri aparırdılar və aparırlar. Onlar o qədər nankor oldular, bizi qoruyan əsgərlərə qarşı “müharibəyə” başladılar. Əvvəl silahlarını əllərindən alıb, tərki-silah etdilər. Sonra işgəncə verdilər; ayaqlarını və qollarını sındırdılar. Bədənlərinin müxtəlif yerlərinə kəsilmiş-deşilmiş yaralar vurdular…

Şəklə bir az da diqqətlə baxın, lap yaxından baxın, baxın, nə görürsünüz ? Əlbəttə, kol-kos, ağac… Bəs ağacın arxasında nə var ? Hə, görə bilmədiniz. Ağacın arxasında daha bir əsgər və qadın, səhv etmirəmsə, uşaq da var, ancaq uşağı görə bilmirəm, ola bilsin, balacadır deyə, daha yaxşı gizlənə bilib.

Yəni bu əsgərlər özlərini qabağa verib, qadını və uşağı ağacın, kolun arxasında gizlədiblər ki, “düşmənlər” onları görməsin, yoxsa onlara da işgəncə verərlər, məhv edərlər və s.

Mən uşaq olanda, bu ağac və kol-filan burada yox idi. Lənət şeytana, üzrlü bilin, sizi çaşdırdım, elə dedim. Belə çıxdı ki, sanki ağac-zad burada sonradan, baxımsızlıqdan bitib. Yox, demək istəyirdim ki, onda, görünür, sülh dövrü idi, onlar gizlənməyə ehtiyac duymurdular. Sonra kəndimizdə onlara qarşı “müharibə” elan ediləndə, nəsə tapıb arxasında, heç olmasa, qadınları, uşaqları gizlətmək məcburiyyətində qalıblar. Mühasirəyə düşüblər… Zavallı əsgərlər! Təxminən 80 illik müharibə onları lap təngə gətirib, yorub, əldən salıb… Hələ özününkülərlə müharibə etmək faciədən də o yanadır… Ətrafa baxıram, tör-töküntü və dağınıq, sanki bura bizim öz balaca Suriyamızdır…

Uca Tanrı özü onlara yardımçı olsun! Qoy tezliklə onlar buradan ya azad olub getsinlər, ya da bu “savaş” – “vətəndaş müharibəsi”, “qardaş qırğını” dayansın, sülh olsun, bu talesizlərin ağacdan, kol-kosdan canları qurtulsun.

SÜLH – hər iki tərəfin qələbəsidir! Hər iki tərəfə qələbə arzulayıram.

Cahandar AYBƏR

XRİTDX: “Mayda bütün dövlət qurumlarının yeni poçt sisteminə köçürülməsinə başlanacaq”

Müdafiə nazirinin təsdiq etdiyi 2023-cü il üçün döyüş hazırlığı planına əsasən Azərbaycan Ordusunun qoşun növləri və hərbi hissələrində yeni tədris dövrü ilə...

Azərbaycan Ordusunun bölmələrinə həyəcan siqnalı verilib, döyüş qabiliyyəti yoxlanılıb

Müdafiə nazirinin təsdiq etdiyi 2023-cü il üçün döyüş hazırlığı planına əsasən Azərbaycan Ordusunun qoşun növləri və hərbi hissələrində yeni tədris dövrü ilə...

DYP sürücü və piyadalara çağırış edib

Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi hərəkət iştirakçılarına çağırış edib. İdarədən "Report"a daxil olan açıqlamada deyilir:

Türkiyə səfirliyi zəlzələdən zərərçəkənlərə yardımla bağlı Azərbaycan vətəndaşlarına müraciət edib

Türkiyənin Azərbaycandakı səfirliyi zəlzələdən zərərçəkənlərə humanitar yardımla bağlı Azərbaycan vətəndaşlarına müraciət edib. Diplomatik nümayəndəlikdən “Report”a bildirilib ki, zərərçəkənlərin əsasən qış...

İlham Əliyev Vyetnam səfirinin etimadnaməsini qəbul edib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev fevralın 7-də Vyetnam Sosialist Respublikasının ölkəmizdə yeni təyin olunan fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Danq Min Xoyun etimadnaməsini...

Türkiyədə zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 3 381-ə çatıb, 20 426 nəfər yaralanıb – YENİLƏNİB

10:50 Türkiyədə zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 3381 nəfərə yüksəlib. “Aran” Türkiyə KİV-lərinə istinadən bildirir.

Energetika naziri Beyləqanda vətəndaşlarla görüşəcək

Energetika naziri Pərviz Şahbazov fevralın 24-də Beyləqan, Ağcabədi, Füzuli və Xocavənd rayonlarından olan vətəndaşları qəbul edəcək. Nazirlikdən AZƏRTAC-a bildirilib ki,...

Azərbaycan Türkiyəyə tibbi ləvazimat və 34 nəfərlik tibbi heyət olan daha iki təyyarə göndərib – YENİLƏNİB

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq, Türkiyə Respublikasında baş vermiş güclü zəlzələnin fəsadlarının aradan qaldırılması məqsədilə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin yardımlarından...

Quş qripinə qarşı monitorinqlərin nəticələri açıqlanıb

Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) tərəfindən respublika ərazisini yüksək patogen quş qripi xəstəliyindən qorumaq məqsədilə keçirilmiş epizootoloji monitorinqlərin nəticələri açıqlanıb.

Milli Qəhrəman Mübariz İbrahimovun doğum günüdür

Bu gün Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Mübariz İbrahimovun doğum günüdür. Trend xəbər verir ki, Mübariz Ağakərim oğlu İbrahimov 1988-ci il...

Şərhlər