Ağcabədi folklor nümunələri

Folklor nümunələrimiz toplanarkən nədənsə daha çox çağdaş janrlara daha çox yer verilir. Arxaik folklor janrlarına aid edilən sınamalar, ovsunlar, fallar, andlar, dualar, alqışlar və qarğışlar o qədər də geniş şəkildə toplanmır. Əslində janr bölgüsünün şərti olduğu məlumdur və qeyd etdiklərim arxaik janra aid edilsə belə, yenilənir, fərqli nümunələr yaranır. Bu baxımdan onların toplanması folklorumuzun daha da zənginləşməsi deməkdir. Buna görə də çətinliyinə,vaxt aparmasına baxmayaraq, bütün folklor nümunələri yaşlı nəslin, eləcə də bu sahə ilə maraqlanan insanların söz boğçasından, yaddaşından toplanmalı, dərc olunmalıdır ki, itib-batmasın.

Məlum olduğu kimi, I Qarabağ müharibəsi dövrundə öz doğma od-ocağından, yurd-yuvasından didərgin düşən insanlarımız müxtəlif bölgələrdə məskunlaşdılar. Bunun folklorumuza vurduğu zərbənin bəlkə də fərqində olmadıq. Amma təsəvvür edirsiniz, bu illər ərzində bir yerdə yaşayan müxtəlif bölgələrin adamlarının istər-istəməz şivələri, dialektləri dəyişdi, qarışdı, özünəməxsusluğunu itirdi. Əkinçilik, qoyunçuluqla məşğul olan insanlar fərqli mühitlərə düşdükcə onların nəğmələri də, deyimləri də, məsəlləri də düşdükləri mühitə uyğun olaraq dəyişdi. Bu illər ərzində nə qədər yeni deyimlər, söyləmələr, nəğmələr yarana bilərdi. Amma yenə də gec deyil. Biz folklorumuza diqqət ayırdıqca, eşitdiyimiz hər bir nümunəni olduğu kimi bir dəftərçəyə qeyd edib saxladıqca,lazım gəldikdə aidiyyatı yerlərə təqdim etdikcə özümüz də bilmədən çox böyük iş görmüş olarıq. Bu gün ağcabədililərdən eşidib topladığım bir sıra nümunələri təqdim edəcəyəm. Amma bunun davamlı olması və nə zamansa bir kitab halında çap edilməsi üçün sizlər də yardımçı ola, öz adınızı bu təşəbbüsün dəstəkçiləri sırasına yazdıra bilərsiniz.

Məhsəti MUSA

Bayatılar

Qaranquşam, qalxaram,

Qanatdarım çalxaram.

Desələr yarın gəlif,

Xəsdə olsam qalxaram.

          *   *   *

Aynanın dalı qara,

Söykəmişəm divara.

Söz verdin, geri durdun

Beilqar, üzüqara.

          *   *   *

Gün çıxdı, dağa düşdü,

Şögəsi bağa düşdü.

Sənin bu müşgül işin

Nə yaman çağa düşdü?!

          *   *   *

Gəldi, haradan gəldi?

Göydən, qaradan gəldi.

Oturmuşdux şad ikən,

Bu sel haradan gəldi?

          *   *   *

Gəlifdi yaralılar,

Göylülər, qaralılar.

Ağlasın dərtdi olannar,

Dinşəsin yaralılar.

          *   *   *

Vurufdu talxa məni,

Göstərmə xalxa məni.

Getməz ağzım ajısı,

Min gölə çalxa məni.

          *   *   *

Yeri, çiskinim,yeri,

Duman-çiskinim, yeri.

Yaxşı günüm qurtardı,

Bu da pis günüm, yeri.

          *   *   *

Göydə qar havası var,

Yağış, qar havası var.

Anaynan balanın

Ayrılıx davası var.

          *   *   *

Köynəyin ağ saxlaram,

Yuyaram, ağ saxlaram.

Bir də əlimə düşsən,

Yüz il qonax saxlaram.

          *   *   *

O tayda qarğılıxlar,

Suda oynar balıxlar.

Nə belə istəy olsun,

Nə belə ayrılıxlar.

Axşamın şöynüsünə,

Şeh düşüb şöynüsünə.

Yandırram gözüm yağın,

Sən gəlsən şöynüsünə.

          *   *   *

Köynəyin müjə-müjə,

Geymişəm müjə-müjə.

On iki şam yandırram

Sən bizə gələn gejə.

Andlar

  ●  Atamın goru hakqı

  ●  Atamın canı hakqı

  ●  O göydəki Allah hakqı

  ●  Ay toooba (tövbə)

  ●  Babamın göru hakqı

  ●  Babamın üz qoyduğu torpax hakqı

  ●  Həzrəti Abbas hakqı

  ●  12 imam hakqı

  ●  Seyid Cavadın cəddi hakqı

  ●  Seyid Mürsəl ağanın cəddi hakqı

  ●  Bu suyun mələhləri hakqı

  ●  Quran hakqı

  ●  Meçit(məscid) hakqı

  ●  Ojax hakqı

  ●  Çörəh hakqı

  ●  Əli yolu hakqı

  ●  Seyitdərin cəddi hakqı

  ●  Dədəmin goru hakqı

  ●  Balamın ölmüşü haqkı

  ●  Balaa, balamın canı hakqı

  ●  Dədaa, dədəmin göru hakqı

 ●Ölənnərimizin üz qoyduğu torpax hakqı

  ●  O işığa kor baxım ki…

  ●  Bu qənd kimi gözüm ağarsın ki…

  ● Seyitdərin cəddi maa qənim olsun ki…

  ●  Balamın canına and olsun ki…

Alqışlar

  ᴥ  Allah köməyin olsun

  ᴥ  Allah ataa rəhmət eləsin

  ᴥ  Allah balaa saxlasın

  ᴥ  Allah bəxdıı, taleyıı versin

  ᴥ  Allah ürəyıı aşsın (açsın)

  ᴥ  Günün, baxdın ağ olsun

  ᴥ  Allah səni minbudağ eləsin

  ᴥ  Taarı (tanrı) səni neyniyim nejeliyim eləməsin

  ᴥ  Səni bəxdəvərrərdən olasan

  ᴥ  Ağ günnü, ağ əpbəhli olasan

  ᴥ  Səni Tur dağına dönəsən

  ᴥ  Allah səni göyərtsin

  ᴥ  Evin abad olsun

  ᴥ  Süfraaz açığ olsun

  ᴥ  Balalarınnan yarıyasan

  ᴥ  İmanın kamil olsun

  ᴥ  Muradaa çatasan

  ᴥ  Halal südəmmişə irast gələsən

  ᴥ  Allah başınnan töhsün

  ᴥ  Allah kölgaa əsgih eləməsin

  ᴥ  Allah nəzərin üstuuzdan çəhməsin

  ᴥ  Uğurun xeyir olsun

  ᴥ  İşin avand olsun

  ᴥ  Urzaaz bol olsun

  ᴥ  Şirin ağıznan yeyəsən

  ᴥ  Gəlin gətirif, nəvə buyurasan.

  ᴥ  Oğul evləndirif, gəlin buyurasan

  ᴥ  Allah canıı saxlasın

  ᴥ  Əli səni hooolasın (hovlasın)

  ᴥ  Əli fəryadaa yetsin

Qarğışlar

  *  Öləndə üstündə su tapılmasın

  *  Al qanın göl olsun, göl qanın xırman

  *  Yanaa sirkə sarımsaxnan gəlsinnər

  *  Qapılar açıf içəri girmiyəsən

  *  Səni afat aparsın

  *  Qabağınnan duru sular axmasın

  *  Səni şil qalasan

  *  Boyaa qamış ölçüm

  *  Boyaa boz qatma ölçüm

  *  Əlin ələ dəyməsin

  *  Yurdunda bayquş ulasın

  *  Əlıı xınası qarəəlsin

  *  Yurdun boş qalsın

  *  Başın kalafada qalsın

  *  Seyitdərin cəddi belıı qırsın

  *  Səni yerə quyuluyum

  *  Adın daşdara yazılsın

  *  Dərdaa dərman tapılmasın

  *  İyid arxan yerə dəysin

  *  Gərdənin oxalansın

  *  Əlin quru yerə dəysin

  *  Saa çər dəysin

  *  Allah saa qotur versin, dırnax verməsin.

  *  Səni iv-iv olasan

  *  Səni iyim-iyim olasan

  *  Səni piltim-piltim olasan

  *  Dilaa qıyıx keşsin.

  *  Üzün qara, çörəyin para olsun.

  *  Qolların qırılsın, böyraa qələm olsun.

Millət vəkilindən mediaya dəstək

Xəbər verdiyimiz kimi, Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında müzakirə olunan məsələlər arasında medianın vergidən azad...

Mehriban Əliyeva Türkiyəyə başsağlığı verib

Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva Türkiyədə baş vermiş zəlzələ ilə əlaqədar qardaş ölkəyə başsağlığı verib.  "Instaqram" hesabında olan paylaşımda...

Bu gün Xankəndi-Laçın yolunda sülhməramlıların 26 avtomobili maneəsiz keçib

Şuşadan keçən Xankəndi-Laçın yolunda Rusiya sülhməramlılarına məxsus daha 20 avtomobilin hərəkət etməsinə növbəti dəfə şərait yaradılıb.   "Report"un aksiya keçirilən...

Azərbaycanda qəzet və saytlara verilən maddi yardımlar vergilərdən azad edilir

Aranın xəbərinə görə, bununla bağlı Vergi Məcəlləsinə dəyişiklik təklif olunur. Layihənin qeyd hissəsində əsaslandırılıb...

Azərbaycan və  Macarıstan oxşar cəhətlərə malik ölkələrdir

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Macarıstana rəsmi səfəri zamanı Budapeştdə mətbuata bəyanat vermişdir. Bəyanatda qeyd edilir ki, dost ölkələr kimi Azərbaycanla Macarıstan...

Azərbaycanda media subyektlərinin əldə etdikləri gəlirlər vergidən azad olunacaq

Azərbaycanda media subyektlərinin əldə etdikləri gəlirlər vergidən azad olunacaq. "Report"un xəbərinə görə, bununla bağlı Vergi Məcəlləsinə dəyişiklik təklif olunur.

Azərbaycan və Macarıstan münasibətləri yeni inkişaf mərhələsində

Şərqi Avropa ölkələri, o cümlədən Macarıstanla ikitərəfli və çoxtərəfli əməkdaşlığın inkişafı ölkəmizin xarici siyasətinin vacib istiqamətlərindən biridir. Bu ölkələr arasında qarşılıqlı səviyyədə...

Türkiyədə zəlzələdə ölənlərin sayı 284 nəfərə çatıb, 2323 nəfər yaralanıb 

Türkiyədəki zəlzələdə ölənlərin sayı 284 nəfərə çatıb. “Aran” xəbər verir ki, bunu Türkiyənin vitse-prezidenti Fuat Oktay jurnalistlərə açıqlamasında deyib.

Azərbaycan Prezidentinin tapşırığı ilə FHN-in çevik qüvvələri Türkiyəyə yola düşəcək

Bu gün səhər saatlarında Türkiyə Respublikasında baş vermiş güclü zəlzələnin fəsadlarının aradan qaldırılması və axtarış-xilasetmə əməliyyatlarına dəstək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab...

Prezident İlham Əliyev Ərdoğana başsağlığı verib

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan başsağlığı verib. Aran xəbər verir ki, başsağlığında deyilir:

Şərhlər