2.5 C
Aghjabadi

Ağcabədi xörəkləri

         Dünyanın ən qədim xalqlarından sayılan Azərbaycan türkləri zəngin mədəniyyətə, adət-ənənələrə, milli mənəvi və dini dəyərlərə malikdir. Xalqımız dünya xalqları arasında özünəməxsus mətbəxi, kulinariya mədəniyyəti ilə də seçilir. Soydaşlarımızın zəruri qidalanma ehtiyacından doğan, formalaşan Azərbaycan mətbəxi spesifik cəhətləri, zənginliyi, kaloriliyi, keyfiyyəti, dadı ilə xüsusi önəm kəsb edir.

Əlbəttə, Azərbaycan mətbəxi deyəndə yalnız hazırlanan xörək çeşidləri ilə kifayətlənmək olmaz. Milli mətbəximizdə ölkə əhalisinin yerləşdiyi ərazilərin coğrafi xüsusiyyətlərini, flora və faunanı, təbii sərvətləri, təsərrüfat sahələrini, adət-ənənələri, dini və mənəvi dəyərləri, psixologiyanı, ailə, birgəyaşayış münasibətlərini, süfrə etketlərini, etik davranışı, hazırlama üsullarını, hətta istifadə olunan yanacaq növlərini, qab-qacağı da nəzərə almaq lazımdır.

Əcdadlarımızın məskunlaşdıqları dəniz və çay hövzələrində, dağətəyi və düzənlik ərazilərdə ovçuluq, balıqçılıq, əkinçilik, heyvandarlıq və digər təsərrüfat sahələrində çalışmaları mətbəximizdə də öz geniş əksini tapıb.

Bu yazıda milli mətbəximizin mühüm hissəsi olan Ağcabədi sakinlərinin hazırladıqları xörəklərimiz barədə söhbət açılacaq. Azərbaycanın qədim insan məskənlərindən sayılan Ağcabədi rayonu münbit torpaqları, bol suları, bitki örtüyü, əlverişli iqlimi ilə fərqənən düzənlik ərazidə yerləşir. Bölgənin bu təbii imkanları ta qədimdən sakinlərin əkinçilik, maldarlıq, qoyunçuluq, quşçuluq və bağçılıqla səmərəli məşğul olmaları üçün hərtərəfli şərait yaradıb.

Təsadüfi deyildir ki, rayon əhalisinin mətbəxində taxıl məhsullarından, mal, qoyun-quzu, balıq və toyuq ətindən, süddən, müxtəlif meyvələrdən (daha çox tut, üzüm, albalı, gavalı və s.) geniş istifadə olunur. Ağcabədi mətbəxində milli xörəklərimizlə yanaşı, yalnız bölgədə hazırlanan xörək növləri də üstünlük təşkil edir. Bölgə ailələrində ilk öncə, xörəklərin hazırlanmasında təmizlik, səliqə-sahman, süfrə başında ədəb-ərkan qaydalarının gözlənilməsi diqqət mərkəzində saxlanılır. Xörək və şirniyyat növlərinin hazırlanması zamanı ərzaq məhsullarının keyfiyyətinə, təzəliyinə xüsusi diqqət yetirilir. Bu səbəbdən də ağcabədililərin hazırladıqları xörəklər öz dadı və qidalılığına görə xeyli fərqlənir. Yeri gəlmişkən, qeyd edək ki, bölgə ərazisində yetişdirilən qaramalın, qoyun-quzuların və toyuqların əti, süd məhsulları dadı və keyfiyyəti etibarı ilə başqa bölgələrlə müqayisədə üstün xüsusiyyətlərə malikdir.

Ağcabədi sakinləri mətbəxlərində, dədə-baba  xörəklərinin hazırlanmasına xüsusi önəm verirlər. Onlar əsasən qış aylarında xəmir yeməkləri hazırlayarkən bu ənənəyə daha çox riayət edirlər. Odur ki, yüksək zövqlə və məharətlə bişirilən xaşılın (xəşil), xəngəlin (xingal), əriştənin, qaraumacın ayrı ləzzəti olur.

Ağcabədililərin mətbəxində plov və aş növlərinin hazırlanması xüsusi yer tutur. Toy məclislərində, bayram günlərində, ziyafətlərdə asılan plovlar süfrələrin əsl bəzəyinə çevrilir.

Rayon sakinləri ən çox qaralı plov, şeştərəkli plov, şüyüdlü plov, əvəlikli plov, lobyalı aş, boranılı aş, səppə (səpmə), tutlu aş, hoppaca (südlü aş), yayma (sıyıq) növlərini daha çox xoşlayırlar. Maraqlıdır ki, səppə (səpmə), hoppaca, tutlu aş, qatılğac (qatıqlı aş) kimi xörək növləri yalnız Ağcabədidə bişirilir. Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, hoppaca və tutlu aş əsasən Ağcabədi şəhər sakinləri tərəfindən hazırlanır. Soğanbozbaşı, lobyabozbaşı, göy qovurması, cırdana, qazanbalığı, çığırtma, çalanpur, el arasında sıpasüdüyü adlandırılan xörək növləri ağcabədililər tərəfindən çox sevilir.

Əziz oxucular, Ağcabədi xörəkləri haqqında sizin də fikir və mülahizələrinizi öyrənmək istərdik. Bununla əlaqədar məlumat, irad və təkliflərdən ibarət məktublarınızı gözləyirik.

Yəhya PAŞAZADƏ

Xəbər lenti

Həmyerlimizdən daha bir uğur

Maltanın paytaxtı Valetta şəhərində 2022-ci il 25-28 noyabr tarixlərində yeniyetmə taekvondoçular arasında Avropa çempionatı keçirilib. Həmin turnirdə uğurlu nəticə qazananlardan biri həmyerlimiz...

Mədəniyyət və dünyagörüşü

 Mədəniyyət maddi və mənəvi sərvətlərin yaradılmasına, mənimsənilməsinə, saxlanmasına və bölgüsünə istiqamətləndirilən ictimai münasibətlər sistemidir. Bu maddi istehsalla şərtlənən, öz mahiyyəti etibarilə sosial...

Süleyman Gözəlov: İlk növbədə gənclərimizin sağlam ruhda böyüməsini düşünürdüm

İdmanla məşğul olmaq insanı bir çox zərərli vərdişlərdən uzaq etdiyi kimi, pis xəstəliklərdən də qoruyur. Müasir dövrün tələblərinə uyğun olan “Sağlam bədəndə,...

Ağcabədidə 5 dekabr Beynəlxalq Könüllülər Günü qeyd edilib

       Ağcabədi rayonunda Gənclər üçün Təhsil Mərkəzi (GTM) Qarabağ regional ofisi, Ağcabədi regional "ASAN xidmət" mərkəzi, Gənclərin İnkişaf və Karyera Mərkəzinin (GİKM)...

Mən Şuşadan gəlirəm -2

                                       Artıq dekabr ayıdır. Amma mən sizə avqust ayında baş tutmuş bir səfərimdən...

Xolesternlə necə mübarizə aparmalı? – MÜTƏXƏSSİS YANAŞMASI

Xolestern bir lipid, yəni bir yağ növüdür. Heyvan mənşəli qidalarda və bütün hüceyrələrdə olan şam quruluşunda yağ kimi maddələrdir. Yüksək xolesterin isə...

İnkişaf Qələbənin əsasıdır

 “Azadlıq meydanında paradlar çox keçirilib. Ancaq bu paradın xüsusi önəmi var. Bu, Zəfər paradıdır. Bu, tarixi hadisədir. Bu tarixi günün şahidi bizik,...

“Niva” “Ford Transit”lə TOQQUŞDU- Sürücü öldü

Dekabrın 4-də saat 2 radələrində Ağcabədi rayonunun Aşağı Avşar kəndi ərazisində Ağdam rayon sakini Məhəmməd Hüseynzadənin idarə etdiyi “Niva” və Ağcabədi şəhər...

Ağcabədidə ” 3 Dekabr -Beynəlxalq Əlillər Günü” qeyd olundu

Ağcabədidə " 3 Dekabr -Beynəlxalq Əlillər Günü" qeyd olunduAğcabədi rayonunda " 3 Dekabr Beynəlxalq Əlillər Günü"nə həsr olunmuş...

Ağcabədidə 3 dekabr – Beynəlxalq Əlillər Günü münasibəti ilə tədbir keçirilib

Ağcabədi rayonunda 3 dekabr - Beynəlxalq Əlillər Günü münasibətilə Gənclər üçün Təhsil Mərkəzi (GTM) Qarabağ Regional ofisi,Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (ADPU) Ağcabədi filialının birgə əməkdaşlığı ilə tədbir keçirilib. 

Şərhlər