17.8 C
Aghjabadi
Çərşənbə axşamı, May 24, 2022

Ağcabədi xörəkləri

         Dünyanın ən qədim xalqlarından sayılan Azərbaycan türkləri zəngin mədəniyyətə, adət-ənənələrə, milli mənəvi və dini dəyərlərə malikdir. Xalqımız dünya xalqları arasında özünəməxsus mətbəxi, kulinariya mədəniyyəti ilə də seçilir. Soydaşlarımızın zəruri qidalanma ehtiyacından doğan, formalaşan Azərbaycan mətbəxi spesifik cəhətləri, zənginliyi, kaloriliyi, keyfiyyəti, dadı ilə xüsusi önəm kəsb edir.

Əlbəttə, Azərbaycan mətbəxi deyəndə yalnız hazırlanan xörək çeşidləri ilə kifayətlənmək olmaz. Milli mətbəximizdə ölkə əhalisinin yerləşdiyi ərazilərin coğrafi xüsusiyyətlərini, flora və faunanı, təbii sərvətləri, təsərrüfat sahələrini, adət-ənənələri, dini və mənəvi dəyərləri, psixologiyanı, ailə, birgəyaşayış münasibətlərini, süfrə etketlərini, etik davranışı, hazırlama üsullarını, hətta istifadə olunan yanacaq növlərini, qab-qacağı da nəzərə almaq lazımdır.

Əcdadlarımızın məskunlaşdıqları dəniz və çay hövzələrində, dağətəyi və düzənlik ərazilərdə ovçuluq, balıqçılıq, əkinçilik, heyvandarlıq və digər təsərrüfat sahələrində çalışmaları mətbəximizdə də öz geniş əksini tapıb.

Bu yazıda milli mətbəximizin mühüm hissəsi olan Ağcabədi sakinlərinin hazırladıqları xörəklərimiz barədə söhbət açılacaq. Azərbaycanın qədim insan məskənlərindən sayılan Ağcabədi rayonu münbit torpaqları, bol suları, bitki örtüyü, əlverişli iqlimi ilə fərqənən düzənlik ərazidə yerləşir. Bölgənin bu təbii imkanları ta qədimdən sakinlərin əkinçilik, maldarlıq, qoyunçuluq, quşçuluq və bağçılıqla səmərəli məşğul olmaları üçün hərtərəfli şərait yaradıb.

Təsadüfi deyildir ki, rayon əhalisinin mətbəxində taxıl məhsullarından, mal, qoyun-quzu, balıq və toyuq ətindən, süddən, müxtəlif meyvələrdən (daha çox tut, üzüm, albalı, gavalı və s.) geniş istifadə olunur. Ağcabədi mətbəxində milli xörəklərimizlə yanaşı, yalnız bölgədə hazırlanan xörək növləri də üstünlük təşkil edir. Bölgə ailələrində ilk öncə, xörəklərin hazırlanmasında təmizlik, səliqə-sahman, süfrə başında ədəb-ərkan qaydalarının gözlənilməsi diqqət mərkəzində saxlanılır. Xörək və şirniyyat növlərinin hazırlanması zamanı ərzaq məhsullarının keyfiyyətinə, təzəliyinə xüsusi diqqət yetirilir. Bu səbəbdən də ağcabədililərin hazırladıqları xörəklər öz dadı və qidalılığına görə xeyli fərqlənir. Yeri gəlmişkən, qeyd edək ki, bölgə ərazisində yetişdirilən qaramalın, qoyun-quzuların və toyuqların əti, süd məhsulları dadı və keyfiyyəti etibarı ilə başqa bölgələrlə müqayisədə üstün xüsusiyyətlərə malikdir.

Ağcabədi sakinləri mətbəxlərində, dədə-baba  xörəklərinin hazırlanmasına xüsusi önəm verirlər. Onlar əsasən qış aylarında xəmir yeməkləri hazırlayarkən bu ənənəyə daha çox riayət edirlər. Odur ki, yüksək zövqlə və məharətlə bişirilən xaşılın (xəşil), xəngəlin (xingal), əriştənin, qaraumacın ayrı ləzzəti olur.

Ağcabədililərin mətbəxində plov və aş növlərinin hazırlanması xüsusi yer tutur. Toy məclislərində, bayram günlərində, ziyafətlərdə asılan plovlar süfrələrin əsl bəzəyinə çevrilir.

Rayon sakinləri ən çox qaralı plov, şeştərəkli plov, şüyüdlü plov, əvəlikli plov, lobyalı aş, boranılı aş, səppə (səpmə), tutlu aş, hoppaca (südlü aş), yayma (sıyıq) növlərini daha çox xoşlayırlar. Maraqlıdır ki, səppə (səpmə), hoppaca, tutlu aş, qatılğac (qatıqlı aş) kimi xörək növləri yalnız Ağcabədidə bişirilir. Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, hoppaca və tutlu aş əsasən Ağcabədi şəhər sakinləri tərəfindən hazırlanır. Soğanbozbaşı, lobyabozbaşı, göy qovurması, cırdana, qazanbalığı, çığırtma, çalanpur, el arasında sıpasüdüyü adlandırılan xörək növləri ağcabədililər tərəfindən çox sevilir.

Əziz oxucular, Ağcabədi xörəkləri haqqında sizin də fikir və mülahizələrinizi öyrənmək istərdik. Bununla əlaqədar məlumat, irad və təkliflərdən ibarət məktublarınızı gözləyirik.

Yəhya PAŞAZADƏ

Xəbər lenti

Bu gün onların peşə bayramıdır

Mayın 23-ü Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi işçilərinin peşə bayramıdır.  Bu münasibətlə 9 saylı Regional Ekologiya və Təbii Sərvətlər İdarəsinin əməkdaşları ulu...

“Fədakarlar bir amalın uğrunda” kitabının təqdimatı keçirilib

Mayın 21-də Nizami Kino Mərkəzində Mədəniyyət Nazirliyi tabeliyində Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzinin sektor müdiri,  Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü Aydın Tağıyevin...

Azərbaycan sülhə, təhlükəsizliyə və sabitliyə sadiqdir

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevmayın 18-də Litva Prezidenti Gitanas Nausadının ölkəmizə səfəri ilə əlaqədar mətbat üçün bəyanat verib.  Ölkə Prezidenti bildirib...

“Çempionumuz” layihəsi çərçivəsində növbəti görüş

Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi və Azərbaycan İdman Könüllüləri İctimai Birliyi tərəfindən təsdiq edilmiş birgə əsasnaməyə müvafiq...

Deyimlərimiz, kəlamlarımız

         Bədii yaradıcılıq xalqımızın ruhunda, canındadır. Lap qədimdən bu günə qədər qaynayıb-daşan, axıb-coşan bu yaradıcılıq çeşməsi bitib-tükənmək bilmir. Zəngin məna çalarlarına malik...

Avşar elinin tarixi

         Fəzlullah Rəşidəddin (“Cəmiəttəvarix”), Yazıçıoğlu Əli (“Səlcuqnamə”) və Əbülqazi Bahadır Xan Xivəliyə (“Şəcəreitərakimə”) görə Avşar adının anlamı “işlərini cəld görən və ova...

Kümçülərə 877 qutu barama qurdu paylanılıb

         Respublikamızda barama istehsalına yüksək dövlət diqqət və qayğısından ruhlanan rayon kümçüləri 2022-ci təsərrüfat ilində  də bu mühüm kampaniyaya böyük həvəslə qoşulublar.

Şəhidlərin xatirəsi əbədiləşdirilib

         Rayonun İmamqulubəyli kəndində Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidləri Hidayət Kərimov, Cavanşir Zeynalov, Savalan Kərimov, Yadigar Bəşirov və Röyal Baxşəliyevin xatirələrini əbədiləşdirmək məqsədi...

ZƏFƏR QURULTAYI UĞURLU SİYASƏTİN NƏTİCƏSİDİR

https://www.youtube.com/watch?v=dqfE9owZVPk&t=71s

Kürdəmirdə baş verən avtoqəzada Ağcabədi sakinləri xəsarət alıb

Hadisə bu gün səhər Ağsu-Kürdəmir-İmişli avtomobil yolunun rayonun Atakişili kəndindən keçən hissəsində qeydə alınıb. Belə ki, “Mercedes” markalı minik avtomobilinin sürücüsü İmişli...

Şərhlər