28 C
Aghjabadi

Mütəxəssisin tribunası

         İsmayıl Əbil oğlu Şirinov 1955-ci ildə Ağcabədi şəhərində anadan olub. O, orta məktəbi bitirdikdən sonra S.Ağamalıoğlu adına Gəncə Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun (indiki Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının) meyvə tərəvəzçilik və üzümçülük fakültəsini 1978-ci ildə uğurla başa vurub. Sonra 4 il bioloji labarotoriyasında işləyib. Bacarıqlı mütəxəssis uzun illər Aqrar Sənaye Kombinatında (Keçmiş kənd təsərrüfatı idarəsində) aqronom və baş aqronom vəzifələrində çalışıb. 2000-ci ildən hal-hazıra qədər bitki dərmanları və toxumçuluqla məşğul olur. Şəhərimizdəki Xəlfərəddin küçəsi 154 saylı ünvanda yerləşən bitki dərmanları və toxum mağazasında fəaliyyət göstərir. İsmayıl Şirinov burada alaq otları, ziyanvericilər, xəstəliklər haqqında müştərilərə müntəzəm məlumat verir, keyfiyyətli bitki toxumlarının satışını təşkil edir. 1988-ci ildən əkinçilik institutunun aspirantı olan İ.Şirinov vaxtaşırı dövri mətbuatda da öz professional aqronom yazıları ilə çıxış edir. Oxucularımıza İ.Şirinovun “Soğan nə üçün baş bağlamır” sərlövhəli yazısını təqdim edirik:

Soğan vahid sahədən çox qazanc gətirən, eyni zamanda ağır zəhmət tələb edən, çətin becərilən bitkilər sırasına daxildir. Bəzən, əkinçi alın təri ilə becərdiyi bu bitkinin bəhrəsini görə bilmir. Belə ki, becərmənin sonunda soğanlar xırda (piyas) olur, məhsuldarlıq tamamilə aşağı düşür. Bazarda belə soğanların alıcılıq qabiliyyəti zəif olur və yekunda ümumi becərməyə sərf edilən xərc borcu ödəmir. Sonda fermeri belə bir sual düşündürür: Görən soğan nə üçün baş bağlamır? Əlbəttə, bunun bir yox, bir neçə mühüm səbəbləri var.

Məlumdur ki, yüksək və keyfiyyətli məhsul istehsal etmək üçün lazımi aqrotexniki tədbirlərin vaxtlı-vaxtında həyata keçirilməsi daim diqqət mərkəzində olmalıdır. Soğan səpini üçün birinci növbədə toxum və torpaq seçimi düzgün təşkil olunmalıdır. Növbəli əkin sisteminə düzgün şəkildə riayət olunmalıdır. Növbəli əkin sisteminin düzgün təşkili torpağın münbitliyinin artmasına, bitkilərin xəstəlik və zərərvericilərdən, eləcə də yabanı alaq otlardan qorunmasına, becərmə texnikasının səmərəli işləməsinə, məhsuldarlığın artmasına şərait yaradır.

Odur ki, üzvi və mineral gübrələrdən müntəzəm istifadə edilən, bostan tərəvəz və dənli bitkilər, xüsusilə arpa, buğda, ot və sideralların şum altına çevrildiyi sahələrdə səpin aparılması daha məqsədə uyğundur. Səpin zamanı yüksək keyfiyyətli, tam çeşidlənmiş, cücərmə faizi yüksək olan, qablaşdırılmış sertifikatı olan toxum materiallarından istifadə olunmalıdır.

Soğan əkini üçün torpağın strukturu böyük rol oynayır. Münbit, müəyyən qədər rütubətli və qumsal torpaqlar soğan əkini üçün daha əlverişlidir. Çox rütubətli qurund suları, yer səthinə yaxın olan və çox quru torpaqlar, eləcə də, humus ilə zəngin torpaqlar soğanın inkişafına və normal yetişməsinə mənfi təsir göstərir.

Səpin zamanı diqqətli olmaq lazımdır. Xüsusilə yazlıq toxumu payızda, payızlıq toxumu isə yazda səpmək olmaz. Əks halda soğanın vegetasiya müddəti tam başa çatmadığı üçün soğan baş bağlamayacaq. Toxumlar optimal səpin müddətindən gec səpilərsə, bitki yenə də vegetasiya müddətini tam başa çatdıra bilmədiyi üçün soğan tam baş bağlaya bilməyəcək.

Əgər yerli fermerlərin istehsal etdikləri toxumlardan istehsal edilərsə, bu zaman diqqətli olmaq lazımdır. Çünki bəzən onların istehsal etdikləri toxum keyfiyyətsiz olur. Məlumdur ki, toxum əldə etmək üçün normal baş bağlamış soğanlardan istifadə olunmalıdır. Təəssüflər olsun ki, fermerlər toxum əldə etmək üçün normal baş bağlamamış soğanaqlardan əkində istifadə edirlər. Həmin soğanaqlardan əmələ gəlmiş toxumlardan istifadə etdikdə sahədə soğan normal baş bağlamır. Çünki əkin zamanı keyfiyyətsiz toxumdan istifadə olunmuşdur.

Eyni zamanda soğan bitkisi suya tələbkar bir bitkidir. Onun vegetasiya müddətində suvarılması və münbit torpaqlarda becərilməsi normal baş bağlamasına səbəb olur. Bəzən sahədə suyun çatışmamazlığı ucbatından bitkilər susuz qalır. Bu zaman bitkilərdə susuzluqdan “qocalma” halı baş verir. Sonda bitkilər baş bağlamır və bağlasada çox xırda olur.

Soğan bitkisinin qidalanması düzgün təşkil etdikdə ondan potensial məhsuldarlıq əldə etmək mümkündür. Fiziki çəkidə 400 kq azot, 400-500 kq fosfor, 60 kq kalium gübrəsi verilməsi məsləhətdir. Fosforun 60 %-ni, kalium və azot gübrəsinin 20%-ni səpin qabağı, gübrənin qalan hissəsini isə vegetasiya müddətində 3 dəfəyə əlavə yemləmə şəkilndə vermək məsləhətdir.

Çıxışdan sonra soğan bitkilərində mütləq iki dəfə seyrəltmə aparılmalıdır. Bitkilər arası məsafəni normal saxlanılması soğanın yaxşı böyüməsi və formalaşmasına səbəb olur.

Xəstəlik və zərərvericilərin təsirindən də soğanlar xırda olur. Bunun üçün sahədə müntəzəm olaraq xəstəlik və zərərvericilərə qarşı dərmanlama aparmaq məsləhət görülür.

Əkinçilər göstərilən hər hansı bir aqrotexniki tədbirlərin həyata keçirilməsində çətinlik çəkərsə yaxşı olar ki, mütəxəssislərə, aqronomlara müraciət edib onların məsləhətlərindən faydalansınlar.

Hazırladı: Adil MİSİRLİ

Xəbər lenti

​​​Xalqımız bütün təhdidlərə sinə gərəcək

  2020-ci ilin sentyabr  ayının 27-də​Ermənistanın təh-riki ilə başlayan və qəhrəman ordumuzun sücaəti nəticəsindəAzərbaycanın qələbəsi ilə başa çatan 2-ci Qarabağ Müharibəsi 30 il işğal altında inləyən torpaqlarımızın azad edilməsi ilə nəticələndi.

Anım günü kitabxanada da qeyd edilib

Sentyabr ayının 26-da Ağcabədi Regional Mədəniyyət İdarəsi Ağcabədi rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin kollektivi tərəfindən “27 Sentyabr - Anım Günü” ilə bağlı tədbir...

Şəhid ailələri ziyarət olunub

      YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədri Rövşən Əhmədov və aparatın əməkdaşları sentyabrın 27-də Vətən müharibəsinin ilk günündə qəhrəmancasına həlak olmuş Poladlı...

Taekvondo üzrə rayon turniri keçirilmişdir

25 sentyabr 2022-ci il tarixdə Ağcabədi Rayon Gənclər və İdman İdarəsinin təşkilatçılığı ilə "Rizvan" Taekvondo Klubunun idman zalında "Anım...

İcra Hakimiyyətində yeni komissiya yaradılıb

Sentyabrın 23-də Ağcabədi Rayon İcra Hakimiyyətində şəhid ailəsi üzvləri, əlillik dərəcələri təyin olunmuş Vətən müharibəsi iştirakçıları və “Müharibə...

Şəhid Gülalı Qəhrəmanovun anım mərasimi keçirilib

​Şəhidlik məqamına ucalan hər kəs əbədi olaraq könüllərdə yaşayır, əbədilik qazanır.  ​Vətənimizin sərhədlərini yenidən quran Vətən baniləri öz adlarını tarixə əbədi...

Gücümüz birliyimizdir!

    Səfər Ali Baş Komandan cənab Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın cari ilin 27 sentyabrda Anım günündə Füzuli rayonuna səfərləri mühüm əhəməiyyət kəsb etdi. Səfəri zamanı çıxışında cənab...

Şəhid Rövşən Allahverdiyevin anım günü qeyd edildi

​Sentyabrın 28-də digər Qaraxanlı kəndində şəhid Rövşən Allahverdiyevin anım mərasimi keçirildi. ​Mərasimdə Ağcabədi Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı, hüquq-mühafizə orqanları rəhbərləri, səfərbərlik və hərbi...

Şəhid Mirağa Əliyevin anım günü qeyd olunub

​44 günlük Vətən müharibəsində torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canından keçən Vətən oğullarından biri də Ağcabədi rayon Xocavənd kəndindən Əliyev Mirağa Musa oğludur. Hərbi Dəniz Donanmasında...

Şəhid Sənan Miriyevin anım günü qeyd edildi

Vətən üçün yaşayanlar unudulmur... Şəhidlər unudulmur... Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın suverenliyi...

Şərhlər