2 C
Aghjabadi

Ana dilimizi qorumaq hər bir azərbaycanlının müqəddəs borcudur

Bəşər cəmiyyəti yaranandan bəri insanların bir-biri ilə ünsiyyət qurmasında, fikirlərinin çatdırılmasında danışıq dili böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir. Müəyyən arealda məskunlaşmış insanlar müxtəlif adət ənənələrə,  həyat tərzinə və dilə malik olmuşlar. Bu baxımdan hər bir xalqın sahib olduğu əsas dil onun ana dili sayılır.

         İctimai-siyasi formasiyalar bir-birini əvəz etdikcə, dövlətlər formalaşdıqca, dillər yayılmağa, müəyyən dəyişikliklərə məruz qalmağa başlamış, müharibələr, bir ölkənin başqa ölkənin ərazisini zəbt etməsi, müəyyən xalqların əsarətə alınması, hətta dogma ana dilinin yasaq edilməsi hallarına dair tarixi mənbələrdə faktlar kifayət qədər  vardır.

         Bu baxımdan Azərbaycan xalqı da, onun dogma dili olan  azərbaycan dili də tarixin keçməkeşli sınaqlarından keçmişdir. Dilin yazılı  daşıyıcısı olan əlifbamız dəfələrlə dəyişikliyə məruz qalsa da, xalqımız azərbaycan dilini qoruyub saxlamış, əsrlərdən əsrlərə, nəsillərdən nəsillərə ötürmüşdür.

         Yaxın tarixi keçmişimizi bir  daha vərəqləyək.

         1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətini yarananda Azərbaycan dili rəsmi dövlət dili elan edildi. 23 aydan sonra süquta uğrayan AXC hakimiyyəti bolşeviklərə təslim etmək məcburiyyətində qaldı. Sovet Hakimiyyətinin mövcud olduğu dövrlərdə müttəfiq Respublikaların ana dilinin dövlət dili olması barədə Konstitusiyada maddə olmasına baxmayaraq rus dili rəsmi dövlət dili kimi təsbit edilərək “üstün” dil hesab edilirdi.

         Ulu Öndər Heydər Əliyev 1969-cu ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin I katibi seçildikdən sonra Azərbaycan dilinə xüsusi önəm verməyə başladı. Dilçi alimlərin azərbaycan dilinin qramatikasının təkmilləş-dirilməsinə cəlb edilməsi, ədəbi dilin saflaşdırılması, dilçiliyə aid dərcliklərin yazılması, azərbaycan dilində orta ixtisas və ali təhsil müəssisələrinin yaradılması diqqət mərkəzində saxlandı.

         Ulu Öndərin səyləri nəticəsində 1978-ci ildə qəbul olunan Azərbaycan SSR-nin yeni konstitusiyasında  ilk dəfə olaraq Azərbaycan dilinə rəsmi dil status verildi. Sovet dönəmində belə bir addım atılması böyük cəsarət və dəyanət tələb edirdi.

         İkinci dəfə Azərbaycana  siyasi hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra azərbaycan dilinin qorunması, onun rəsmi və əbədi dil kimi inkişafına Ulu Öndər böyük həssaslıqla yanaşdı. Məhz buna görə də 2001-ci ildə Heydər Əliyevin imzaladığı Fərmana əsasən hər il avqustun 1-i   Respublikamızda Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd edilir.

         2002-ci ildə “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun qəbul edilməsi Ulu Öndərin azərbaycan dilini inkişafına və qorunub saxlanmasına çox böyük töhfə vermişdir.

         Ulu Öndərin siyasi davamçısı cənab İlham Əliyev də azərbaycan dilini inkişaf etdirmək, saflığını xarici təsirlərdən qorumaq üçün lazım olan bütün addımları atdı.

         Cənab Prezident tərəfindən 2004-cü ildə verilən “Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında”  sərəncam əlifba ilə bağlı qalan problemlərin çözülməsinə böyük təkan verdi. Sərəncamdan sonra latın qrafikası ilə azərbaycan dilində dərsliklərin, bədii kitabların və qəzet və jurnalların çap edilməsi prosesi sürətləndi.

         2012-ci ildə Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı haqqında”  imzalanan sərəncam ana dilimizin inkişafı, təbliği və tətbiqi baxımından yeni mühüm dövlət sənədi kimi qəbul edildi.

         Ölkə rəhbərliyinin gördüyü bütün işlər ana dilimiz olan Azərbaycan dilinin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir. Bu actual məsələ təkcə rəsmi dairələrin deyil, hər bir azərbaycanlının müqəddəs amalı və borcu olmalıdır.

         Nazim Bünyatov

         YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədr müavini

                                                                              

Xəbər lenti

Ağcabədi sakininin çantasından oğurluq edilib

Yasamal rayonu ərazisindəki mağazaların birində Ağcabədi rayon sakini olan bir qadının çantasından içərisində pulu olan cüzdanının oğurlanması barədə polisə məlumat daxil olub.

Həmyerlimizdən daha bir uğur

Maltanın paytaxtı Valetta şəhərində 2022-ci il 25-28 noyabr tarixlərində yeniyetmə taekvondoçular arasında Avropa çempionatı keçirilib. Həmin turnirdə uğurlu nəticə qazananlardan biri həmyerlimiz...

Mədəniyyət və dünyagörüşü

 Mədəniyyət maddi və mənəvi sərvətlərin yaradılmasına, mənimsənilməsinə, saxlanmasına və bölgüsünə istiqamətləndirilən ictimai münasibətlər sistemidir. Bu maddi istehsalla şərtlənən, öz mahiyyəti etibarilə sosial...

Süleyman Gözəlov: İlk növbədə gənclərimizin sağlam ruhda böyüməsini düşünürdüm

İdmanla məşğul olmaq insanı bir çox zərərli vərdişlərdən uzaq etdiyi kimi, pis xəstəliklərdən də qoruyur. Müasir dövrün tələblərinə uyğun olan “Sağlam bədəndə,...

Ağcabədidə 5 dekabr Beynəlxalq Könüllülər Günü qeyd edilib

       Ağcabədi rayonunda Gənclər üçün Təhsil Mərkəzi (GTM) Qarabağ regional ofisi, Ağcabədi regional "ASAN xidmət" mərkəzi, Gənclərin İnkişaf və Karyera Mərkəzinin (GİKM)...

Mən Şuşadan gəlirəm -2

                                       Artıq dekabr ayıdır. Amma mən sizə avqust ayında baş tutmuş bir səfərimdən...

Xolesternlə necə mübarizə aparmalı? – MÜTƏXƏSSİS YANAŞMASI

Xolestern bir lipid, yəni bir yağ növüdür. Heyvan mənşəli qidalarda və bütün hüceyrələrdə olan şam quruluşunda yağ kimi maddələrdir. Yüksək xolesterin isə...

İnkişaf Qələbənin əsasıdır

 “Azadlıq meydanında paradlar çox keçirilib. Ancaq bu paradın xüsusi önəmi var. Bu, Zəfər paradıdır. Bu, tarixi hadisədir. Bu tarixi günün şahidi bizik,...

“Niva” “Ford Transit”lə TOQQUŞDU- Sürücü öldü

Dekabrın 4-də saat 2 radələrində Ağcabədi rayonunun Aşağı Avşar kəndi ərazisində Ağdam rayon sakini Məhəmməd Hüseynzadənin idarə etdiyi “Niva” və Ağcabədi şəhər...

Ağcabədidə ” 3 Dekabr -Beynəlxalq Əlillər Günü” qeyd olundu

Ağcabədidə " 3 Dekabr -Beynəlxalq Əlillər Günü" qeyd olunduAğcabədi rayonunda " 3 Dekabr Beynəlxalq Əlillər Günü"nə həsr olunmuş...

Şərhlər