6.4 C
Aghjabadi

Pielonefrit xəstəliyi haqqında bilmədikləriniz – HƏKİM DANIŞIR

Pielonefrit xəstəliyi sidik kisəsində infeksiya yayılmasından yaranır. İltihabi prosesin artması daxili kəskin inkişaf ilə bağlıdır. Xəstəlik tam müalicə olmadıqda, xroniki formaya keçir.

Bunu Mayomed Medikal Fizioterapiya və Reabilitasiya Mərkəzinin təsisçisi və baş həkimi, terapevt, ailə həkimi  Nərminə Abbasova deyir.

Nərminə Abbasova ilk öncə onu bildirdi ki, Pielonefritin yaranmasından şübhəsi olanlar mütləq həkimə müraciət etməlidilər, müalicə kursu təyin olunmalıdır. Müalicə daxildə infeksiyanın kəskin artması ilə bağlıdır:

“Yoluxma mənbələri kimi çirklənmiş sidik axını, qan, bitişik orqanlarda və ya bağırsaqda yoluxucu mənbələrdən olan limfanı göstərmək olar.

Ümumiyyətlə, Pielonefrit bakterial infeksiya fonunda böyrəklərdə iltihabi prosesin əmələ gəlməsi ilə xarakterizə olunan xəstəlikdir.

Patoloji mikroorqanizmlər böyrəklərə orqanizmdəki qan dövranı ilə digər orqan və toxumalardan – karies dişlərdən, frunkuldan, uşaqlıq və ya onun artımlarında olan iltihab ocağından, bağırsaqlardan, ağ ciyərdən və s. – keçə bilər.

İnfeksiya böyrəklərə həmçinin sidik axarları vasitəsi ilə sidik kisəsindən, uretradan (sidik kanalı), prostat vəzidən (kişilərdə) də ötürülə bilər. Məhz buna görə həkim olaraq hər zaman bədəndə olan infeksiyaların vaxtında müalicə olunmasını təkid edirik”.

Həkim-terapevt deyir ki, pielonefrit insanların bütün yaş qruplarında tez-tez təsadüf edilən xəstəliklərdəndir. Qadınlar bu xəstəliklə kişilərə nisbətən daha çox xəstələnirlər. Bu, əsasən qadınların anatomik bədən quruluşu ilə izah olunur:

“Qadınlarda sidik kanalının uzunluğu kişilərə nisbətən xeyli qısadır və o, anal dəlik və uşaqlıq yolunun bilavasitə yaxınlığında yerləşir ki, bu da infeksiyanın uretraya keçmə ehtimalını xeyli artırır. Pielonefrit bir və ya ikitərəfli ola bilər, bir və ya hər iki böyrəyi zədələyə bilər. Əksər hallarda pielonefrit birtərəfli olur”.

Pielonefritin kəskin və xroniki formalarının ayırd edildiyini vurğulayan Nərminə xanım bildirdi ki, Pielonefritin inkişaf etməsinə səbəb olan faktorlar – orqanizmin ümumi vəziyyəti (xroniki yorğunluq, zəiflik, xroniki streslər); İmmunitetin zəifləməsi; Vitamin çatışmazlığı; Böyrəklərdə daş və ya şişlərin olması səbəbindən sidiyin xaric olunmasının pozulmasıdır:

“Kəskin pielonefrit üçün xarekterik olan əlamətlərdən biri zədələnmə tərəfində – bel nahiyəsində – olan ağrılardır. Pielonefrit zamanı bel nahiyəsində olan ağrı küt və ya kəskin şəkildə ola bilər. Bəzi hallarda ağrı qarın boşluğunun sağ və ya sol yan hissəsində yerləşərək qasıq nahiyəsinə, yəni qarının aşağı hissəsinə yayıla bilər. Pielonefrit zamanı bel nahiyəsində olan ağrılar adətən, xəstənin ön tərəfə əyilməsi zamanı artır. Sidiyin rənginin dəyişməsi, sidiyin kəskin üfunətli iy verməsi, temperaturun 38-40°C-yədək yüksəlməsi, ümumi zəiflik, iştahanın azalması, ürək bulanması, bəzən isə qusma”.

Həkim-terapevt deyir ki, xroniki pielonefrit uzun müddət ərzində əlamətsiz də keçə bilər. Dövri olaraq xəstəlik kəskinləşərək kəskin pielonefrit əlamətləri ilə müşahidə oluna bilər.

Nərminə xanım onu da bildirdi ki, pielonefrit böyrək ləyəni və kasacıqlarının, böyrək parenximasının, xüsusən ara toxumanın qeyri spesifik iltihabi xəstəliyidir:

“Xəstəlik ən çox uşaq yaşlarında təsadüf olunur.Yaşlılarda isə uşaq vaxtı sağalmamış pielonefritin davamı kimi xarakterizə olunur. Kişilər arasında xəstəliyin baş vermə səbəbi kimi prostat vəzin xoşxassəli hiperplaziyası göstərilir. Qeyd etdiyim kimi, pielonefrit ən çox rast gəlinən böyrək xəstəliklərindən olub, ən çox yayılmış xəstəliklər sırasındadır.

Xəstəliyin törədiciləri müxtəlif bakteriyalardır. Bunların arasında daha çox təsadüf ediləni bağırsaq çöpləri, protey, stafilokokk, psevdomonas, streptokokklardır. Əksər hallarda pielohefritin baş verməsində qarışıq infeksiyalar daha çox rol oynayır”.

Həkim-terapevtin sözlərinə görə, xəstəliyin patogenezində təkcə infeksiyalar deyil, orqanizmin immun sistemi də böyük rol oynayır. Həkim deyir ki, yorğunluq nəticəsində orqanizmin infeksiyalara qarşı müqavimətinin aşağı düşməsi, keçirilmlş xəstəliklər, hipovitaminoz, bədənin soyuqlaması, xroniki xəstəliklər də pielonefritin əmələ gəlməsində böyük rol oynayır:

“Müxtəlif yollarla böyrəyə daxil olan infeksiya böyrəyin bütün toxumalarına yayilb başlanğıcda ocaqlı sonralar isə kəskinləşmiş xarakter daşıyır. Kəskin pielonefrit seroz və irinli ola bilir. Xroniki pieloneftdə isə proses kanalcıq, ara toxuma, yumaqcıqla yanaşı damarlara da yayılır arteriolaların sklerozu baş verir.

Kəskin serroz pielonefritdə vaxtında və düzgün müalicə aparılarsa, xəstəliyin qarşısını ilk günlərdən almaq olur. Xəstənin qidalanmasına fikir vermək, qidasında zülalın, karbohidratların, yağların şirələrin miqdarına diqqət yetirmək lazımdır.

Diaqnostika və müalicə əksər hallarda yanaşı aparılır. Öncə pielonefritə səbəb olan infeksiyanın aradan qaldırılması üçün uyğun seçilmiş antibiotiklərlə müalicə aparılır, bununla bərabər 38°C-dən yüksək hərarətli və ya müşahidə olunan ümumi qeyri-stabil vəziyyət varsa, xəstəxanaya yerləşdirilməli və dərhal tam müayinələr həyata keçirilib müalicəyə başlanmalıdır. İltihab əleyhinə antibiotiklər həmin preparatlara qarşı həssaslığı nəzərə alınmaqla təyin edilir. Bununla birlikdə kəskin infeksiya kontrol alındıqdan sonra, pielonefritə səbəb olan problem – xəstəlik aşkar edilməlidir. Düzgün diaqnoz qoyulmalı və ona uyğun, gərəkirsə cərrahi müalicə aparılmalıdır”.

Xəbər lenti

Ağcabədidə 3 dekabr – Beynəlxalq Əlillər Günü münasibəti ilə tədbir keçirilib

Ağcabədi rayonunda 3 dekabr - Beynəlxalq Əlillər Günü münasibətilə Gənclər üçün Təhsil Mərkəzi (GTM) Qarabağ Regional ofisi,Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (ADPU) Ağcabədi filialının birgə əməkdaşlığı ilə tədbir keçirilib. 

Ağcabədidə “Təhlükəsiz Həyat” gənclər arasında maarifləndirici tədbirlər layihəsi keçirilmişdir

   Ağcabədi rayonunda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi, Ağcabədi Rayon Gənclər və İdman İdarəsinin təşkilatı dəstəyilə “Aydınlar Ocağı” humanitar ictimai birliyi tərəfindən “Təhlükəsiz Həyat” gənclər arasında maarifləndirici...

Köyük kəndində səyyar qəbul keçirilib

Ağcabədi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rafil Hüseynovun dekabr ayı üzrə ilk, 2022-ci il üçün isə növbəti səyyar qəbulu Köyük kəndində keçirilib. Qəbulda rayonun hüquq-mühafizə orqanlarının, idarə, müəssisə və təşkilatların rəhbərləri, kənd sakinləri...

Əhməd Cavadın 130 illik yubileyi qeyd olunub

Noyabrın 24-də ADPU-nun Ağcabədi filialında görkəmli Azərbaycan şairi və ictimai xadimi Əhməd Cavadın anadan olmasının 130 illik yubiley tədbiri keçirildi.

Müasir poeziyamızda Qarabağ hadisələrinin və qələbəmizin bədii əksi

      Bütövlüyün, vəhdətin izini, bəlkə də, sərhədlərdən silmək olar, amma yadlaşlardan, qandan yox. Odur ki, bu xalqın yaddaşından silinməyən, “böyük bir həsrət...

Ağcabədidə sürətli şahmat üzrə rayon turniri keçirilmişdir

    30 noyabr 2022-ci il tarixdə Ağcabədi Rayon Gənclər və İdman İdarəsinin və Uşaq Gənclər İdman Şahmat Məktəbinin birgə təşkilatçılığı ilə uşaq...

Azərbaycanın uğurlu inkişafının memarı Ulu Öndər Heydər Əliyev olmuşdur

    Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan tarixində rolu, həlledici olmaqla bərabər, çoxcəhətli və çoxşaxəli xarakteri ilə xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Ölkəyə rəhbərlik etdiyi...

295 min ton təhvil verilib

Bugünədək fermerlər tərəfindən kondisiya çəkidə 295645 ton pambıq yığılaraq tədarük məntəqələrinə təhvil verilib. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin yaydığı məlumata görə,...

Bakıda “Gender bərabərliyi və idarəetmə” mövzusunda təlimlərə start verilib

Noyabrın 28-də Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin (AQUPDK) təşkilatçılığı və Avropa İttifaqının dəstəyi ilə "Gender bərabərliyi və idarəetmə” mövzusunda...

Regional sabitlik və potensial əməkdaşlıq təmin olunacaq

Noyabrın 25-də Bakıda, ADA Universitetində “Orta Dəhliz boyunca: geosiyasət, təhlükəsizlik və iqtisadiyyat” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilib. Prezident İlham Əliyev konfransda iştirak edib.

Şərhlər